Familie spreekwoorden en gezegden
| As is verbrande turf! | Bijdrage van Karin Zaal. Wanneer je als kind het word als verbasterde naar as, werd dit geroepen. |
| Nou (nauw) is niet wijd, maar lastig op zijn tijd | Bijdrage van Karin Zaal. Werd geroepen wanneer je als kind "Nou" riep, wanneer er iets niet mocht of ging zoals je dat wilde. |
| Sizzen is neat, mar dwaen is in ding | Bijdrage van Karin Zaal. Friese uitdrukking van Annie (Anna) Wielinga. Geen woorden maar daden (meer letterlijk: Zeggen is één, maar doen is een tweede) |
| Met je hoed in je hand kom je door het ganse land. Maar met je pet op je test kom je er ook best. | Opmerking van mijn vader, die zeker op latere leeftijd altijd een pet droeg. (test hoofd,kop) |
| Heb je goed gegeten? Dan kun je lappen kakken! | Met goed wordt hier bedoeld "stof". In Amsterdam bekende uitdrukking die veelvuldig door mijn moeder werd gebruikt |
| Waar het komt liggen ook geen lopertjes! | Een uitspraak van mijn moeder, wanneer het eten er niet zo uit ziet als het zou moeten, of wanneer er iets met het eten is mislukt. Best nog te eten! Waar het komt is het donker. Als het maar smaakt! |
| Zouden die wezen wel echte wezen wezen? | Opmerking van mijn vader, waarmee het oneigenlijke gebruik van de "vervoeging" wezen als van het werkwoord zijn, werd duidelijk gemaakt. |
| Je wordt nooit overreden door een luxe wagen, maar altijd door een strontkar. | Opmerking van mijn moeder. Hiermee werd aangegeven dat ongeluk zelden alleen komt. |
| Ik weet alles van niets, maar dan ook absoluut niets van alles.
Variant door Gerlof Wielinga Ik leer steeds meer van minder, tot ik alles weet van niks.
Zo is het ook een beetje met de genealogie!
|
Vroeger kon er niet of nauwelijks doorgeleerd worden. Je ging dan ook al vroeg (9 jaar? ) werken. Ook al was je inteligent genoeg, je moest maar hopen dat je in de praktijk boven kwam drijven. Je leerde in de praktijk. Kon je verder, dan moest je ook de durf maar hebben. Je wist wel veel, maar kon dat niet door diploma's aanduiden. Een beetje in de richting va:
"Als je voor een kwartje geboren wordt, wordt je nooit een dubbeltje". |
| Met je hoed in je hand kom je door het ganse land, maar met je pet op je test kom je er ook best | Toch een beetje afzetten tegen de gegoede burgerij? (Test = hoofd) |
| Petuulsjes Mogelijk verkeerd geschreven.
Inmiddels is de oplossing hier voor gevonden, kijk op: Deze pagina! |
In onze familie werd regelmatig het woord "Petuulsjes" gebruikt. De betekenis is ongeveer: "Net alsof; niet echt; in je fantasie. Het werd gebruikt om kinderen met de beperkte middelen (speelgoed) dat soms aanwezig was, te stimuleren om hun fantasie te gebruiken. Nooit ben ik het woord elders tegen gekomen. Ook in Friese woordenboeken heb ik het niet kunnen vinden. Toch ga ik er van uit dat het woord afkomstig is uit mijn Friese kant van de familie. Weet u meer? Neem dan a.u.b. contact op! |
| Er is geen Kip die Kip heet! | Uitspraak van Jacobus Wielinga Bedoeld werd niets is zoals het lijkt. Om duidelijk te maken wat er werd bedoeld:
Kortom er is geen Kip die Kip heet! Kan overigens ook met andere dieren uitgelegd worden. |
| Daar is iets aan wat de poes niet lust. | Bijdrage van Stieneke Noorman. Bedoeld werd dat het eten (te) heet was om direkt te consumeren. Toen ik dat gezegde voor het eerst hoorde was mijn uitleg verkeerd. |
| Binnen zijn de Beste. | Bijdrage van Stieneke Noorman. Een door mijn vader (zoon van Stijntje Wielinga en dus zeker wel tot de Wielinga-familie behorend) gebezigde uitspraak. Hiermee wordt een gevoel van voldoening geuit nadat iets geheel of gedeeltelijk is bereikt of tot stand gekomen en dat niet meer van je afgenomen kan worden. Tevens is het een uiting van blijdschap dat je alvast zover gekomen bent; wat er daarna nog zal gebeuren is dan een kwestie van afwachten. Er zijn situaties waarin ik ook ik deze uitdrukking "Binnen zijn de beste" dikwijls stilletjes denk zonder hem hardop uit te spreken. Dat doe ik dan niet omdat ik vermoed dat de mensen in mijn omgeving deze uitdrukking niet kennen of hem misschien verkeerd zullen uitleggen. |
| We weten het wel met zijn drietjes, jij ik en jij | Bijdrage van Rob J. Schröder.
Veelvuldig werd (en wordt) er in de familie geplaagd. Vooral jonge kinderen kunnen nog wel eens het mikpunt van dergelijke plagerijtjes zijn. Overwegend het mannelijke deel van de familie maakt zich hieraan schuldig. Dit is hiervan een voorbeeld. Kinderen zullen over het algemeen reageren met iets als: "Nee, we zijn met zijn tweetjes" Een variant is het plagerijtje: "We weten het saampjes wel, maar we vertellen het aan niemand!" Het kind is opgetogen dat hij/zij iets weet, maar wordt door het samenzweerders gevoel min of meer gedwongen niets te zeggen. Vanzelfsprekend wordt alles goed gemaakt en krijgt het kind alsnog alle gelegenheid om zijn/haar wijsheid ten toon te spreiden. (vervelende familie eigenlijk, dat mag ik zeggen) |
| Op de hoek van de straat staat een man met zoveel neuzen aan zijn hoofd als er (nog) dagen zijn in het jaar. | Deze uitspraak kwam zo rond de Kerst weer in mijn gedachten en valt ook onder de categorie plagerijtjes. Op oudejaarsdag werd dit aan één van de kinderen verteld. Het woordje nog werd echter min of meer achterwege gelaten. Als het kind dan ging kijken was er natuurlijk niets bijzonders te zien. Eenmaal terug werd de spreuk herhaald met wel het woordje nog. Er is toch nog maar één dag! Er was vast wel iemand met één neus. |
| Wie het eerst slaapt moet het zeggen. | Volgens de overlevering afkomstig vanJacobus Wielinga (1909). Vooral jeugdige personen werden verrast met dit soort opmerkingen. Vast kwam er dan terug: "Als je slaapt kan je toch niets zeggen." |
| Als Spaantje Bij niet was geboren, was menig timmerman verloren. | Veevuldig door Jacobus Wielinga (1909) gebezigd gezegde. Onbekend waarvan afkomstig. Vaak moet ergens en stukje tussen om het passend te krijgen. |
| Ik heb het uitgevonden, maar Arie van den Boogaard had het al. | Uitspraak van een toenmalige jonge telg in de familie. Je krijgt de eer die je toe komt. |
| Hij heeft het zwarte garen uitgevonden, maar het witte was er al. | Uitdrukking veelvuldig gebruikt door Adriana Linnebank (1915). Zo slim is hij/zij nu ook weer niet. |
| Er komt een schip met zure appelen aan. | Het gaat (flink) regenen. Opvallend is dat de ehdendaagse jeugd deze en ook andere uitdrukkingen niet meer kent. Wordt op "school" ook weinig aandacht aan geschonken. |
| Lik Maarssen, dan kun je Breukelen voor zijn kont zoenen. | Vermoedelijk uit Utrecht afkomstige uitdrukking. Mij neem je niet in de maling. Onbekend of dit een officiële uitdrukking is dan wel een in de familie ontstane uitdrukking. |
| Dat kan Bruin niet trekken. | Vermoedelijk refererend aan de hondenkar van vroeger. Dat kunnen we niet betalen (daar is geen geld voor). |
| Mijn benen slaan het Wilhelmus. | Uitdrukking vooral gebruikt in de familie Linnebank. Niet bekend wat de oorsprong is. Ik kan niet meer (ben doodmoe). |
| Het regent en de zon schijnt, het is Kermis in de Hel. | Officiële uitdrukking. Binnen de familie ook gebruikt om tegenstrijdigheden aan te geven |
| Ik weet absoluut alles van niks, maar niks van alles. | Binnen de familie gebruikt om aan te geven dat we denken overal verstand van te hebben. |
| Pieker niet, het komt toch anders. | 1. Het heeft geen zin om na te denken en plannen te maken. Er gebeurt altijd wel iets, zodat het toch anders gaat dan verwacht. 2. Je hebt niet alles in de hand en kunt niet alles regelen. |
| Die jurk is aangemeten toen ze niet thuis was. | Wanneer iemand afschuwelijk gekleed gaat. |
Laatst aangepast ( vrijdag, 15 januari 2010 16:09 )
