Uit: Nieuwsbrief 6e jaargang, nummer 6

De dagen worden korter en er was de afgelopen periode al sprake van nachtvorst. Een goede reden om ons eens te verdiepen in de verwarming in de periode tot zo 1970. In mijn jeugd was er letterlijk nog sprake van een kachel. Een kolenkachel.  Een kachel in de voorkamer was eigenlijk alle verwarming die er was. In de slaapkamers, de keuken, de douche enzovoorts was eigenlijk geen enkele vorm van verwarming. Een zwart monster, voor de schoorsteen met mica ruitjes.

De kachel gestookt op antraciet (steenkool) stond centraal in de kamer en gaf plaatselijk een behaaglijke warmte. Stoken was een dure aangelegenheid. De kachel werd dan ook nooit voor 1 oktober gestookt en moest eigenlijk op 1 april uit. Bij hoge uitzondering werd er nog wel eens een los zakje kolen gehaald, bij de kolenboer op de Jacob van Lennepkade. Na 1 april was de 1,5 mud kolen, die op de waranda in een kolenhok zat, op. Vlak voor het stookseizoen werden de kolen door de kolenboer thuis gebracht en via de hijshaak naar boven gehezen. Vervolgens dwars door het huis om op de waranda in het kolenhok te worden gestort. Meteen een mooie gelegenheid om aansluitend het huis helemaal schoon te maken. Fijnstof dus.

Later was er wel in bescheiden vorm bijverwarming, doormiddel van gas- of elektrische kacheltjes. Bij de laatste moest je uitkijken met maximaal 16 ampere stroom toevoer.

Rond 1965 werd het stadsgas in de huizen langzamerhand vervangen door aardgas. Alle gasapparatuur diende hiertoe te worden omgebouwd. Nog later werd de kolenkachel vervangen door een gashaard, met thermostaat. Langzamerhand verdween ook de kolenboer uit het straatbeeld.

Bovenstaande foto wilde ik u niet onthouden.
Hier ben ik aan het spelen in de zandbak op de waranda. Achter de zandbak is het kolenhok. Rechts op de foto is de achterzijde van de huizen aan de Jacob van Lennepkade zichtbaar en in de verte de schoorstenen van het Wilhelmina gasthuis.